Kategori: Genel

ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırıları ve İran’ın da bu saldırılara karşılık vermesinin ardından Orta Doğu’da tırmanan savaş gerilimi birçok sektörü olumsuz etkilemeye devam ediyor. Bu kapsamda, İran’ın Hürmüz Boğazı’nı kapatmasının ardından yaşanan petrol krizi ve petrol fiyatlarındaki sert artış, Türkiye’deki plastik sektöründe olumsuz etkiledi.

Petrol fiyatlarının artması nedeniyle polimer fiyatları da rekor seviyelere yükselirken, tedarik sorunları birçok işletmenin üretimi geçici olarak askıya almasına neden oldu. Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB) Plastik, Kauçuk ve Kompozit Sanayi Meclisi Başkanı Yavuz Eroğlu, konuya ilişkin olarak yaptığı açıklamada, plastik ham maddelerinde türüne göre yüzde 60-80 seviyeleri arasında zammın yaşandığını duyurdu.

Ülkenin plastik ham maddesi tedarikinde önemli oranda Orta Doğu’ya bağımlı olduğunu ifade eden Eroğlu, dünya petrol ve doğal gaz rezervinin büyük bir bölümünün büyük bir kısmının geçtiği Hürmüz Boğazı’nı İran’ın kapatması nedeniyle Türkiye’nin bu durumdan olumsuz etkilendiğini açıkladı.

YÜZDE 70 ZAM GELDİ

Lojistik giderleri de bu süreçte yüzde 70 oranında zamlanırken, bölgede çalışan sigorta firmaları risk primlerini iki katına yükseltmek zorunda kaldı. Ambalaj sektöründeki maliyetler ilk aşamada yüzde 25 seviyesinde yükselirken, fiyatların önümüzdeki günlerde daha da artması bekleniyor.

Bu çerçevede, özellikle Gaziantep ve İstanbul’daki bazı işletmeler, geçen hafta itibarıyla üretimi askıya almak zorunda kaldı. Züccaciyeler Derneği (ZÜCDER) Başkanı Burak Önder ise; İstanbul, Gaziantep, Adana ve Konya gibi üretim merkezlerinde pek çok işletmenin yaşanan aksaklıklar nedeniyle üretimi askıya aldığını ve Ramazan Bayramı kapsamında 9 gün boyunca faaliyetlerini durdurmaya karar verdiklerini duyurdu.

Bazı ham madde satıcılarının piyasadaki oynaklık yüzünden satışları da askıya aldığı ifade edildi.

Uzmanlar, sabit fiyatlı kamu ihalelerinde mücbir sebep ilan edilmesini ve ham maddedeki ilave vergilerin geçici süreyle kaldırılmasını isterken, hükümetin ise bu konuda bir adım atıp atmayacağı merak konusu oldu.

Bu yıl, 20-22 Mart tarihleri arasında kutlanacak Ramazan Bayramı öncesinde milyonlarca vatandaş, arife günü ve bayram boyunca kargo şubelerinin açık olup olmayacağını merak ediyor. Özellikle bayram öncesi online alışveriş sitelerinden sipariş veren vatandaşlar kargolarının teslim edileceği günün arife günü ve bayrama tekabül etmesi halinde kargolarını teslim alıp alamayacağını araştırıyor.

Buna göre, PTT Kargo’nun kamu şirketi olması nedeniyle 19 Mart tarihinde yani arife günü yarım gün açık kalacağı ve saat 12.30’a kadar hizmet vereceği öğrenildi. PTT Kargo, Ramazan Bayramı boyunca kapalı kalacak ve 23 Mart Pazartesi gününden itibaren yeniden hizmet vermeye devam edecek. Bunun yanı sıra; Yurt İçi DHL, Sürat ve diğer özel kargo şirketleri ise, arife günü dağıtım ve teslimat yapması beklense de, hizmet sürelerinin şirketten şirkete farklılık gösterebileceği ifade edildi.

Öte yandan, özel kargo şirketlerinin Ramazan Bayramı’nda hizmet verip vermeyeceği henüz belirlenmezken, konuya ilişkin olarak kargo şirketlerinden de resmî bir açıklama gelmedi. Resmî açıklama yapılması halinde haberimizde yer vereceğiz.

Vatandaşlar ise kargo şirketlerinin özellikle Ramazan Bayramı ve diğer tatil günlerinde çalışması gerektiğini ifade ederken, teslimat tarihinin arife günü ve bayrama gelmesi nedeniyle kargolarına teslim alamama durumlarının olduğunu ve bayramdan sonraki ilk iş gününde ise yoğunluk nedeniyle yine teslim alamayabileceklerini söyledi.

VATANDAŞLARAN KARGO ŞİRKETLERİNE EK MESAİ TALEBİ

Bu kapsamda, vatandaşlar şu ifadeleri kullandı:

“Arife günü ve bayramda kargo şirketlerinin ek mesai yapmalarını talep ediyoruz. Şirket personelinin Ramazan Bayramı’nda ailesiyle ve sevdikleriyle geçirmesi en doğal hakkı. Fakat, biz de çalıştığımız sektörlerde bayramlarda veya diğer izin günlerinde ek mesai yapabiliyoruz.

Özellikle kargo şirketleri gibi yoğun talep gören şirketlerin bayramda çalışmaları gerekiyor. Çünkü her gün yüz binlerce insan online alışveriş sitelerinden alışveriş yaparken, bu alışveriş sonucunda gelecek kargonun büyük bir bölümü arife günü veya Ramazan Bayramı’na tekabül ediyor.

Kargo şirketlerinin arife günü ve bayramda kapalı kalması halinde 23 Mart Pazartesi günü ilk iş günü olması nedeniyle şirketler yeniden hizmet vermeye başlayacak. Ancak, çok sayıda insanın kargosu teslimat edilmesi için sırada beklemesi nedeniyle ilk iş gününde büyük yoğunluk oluşacak ve yüz binlerce insan kargosunu önceki sonraki günlerde de alabilme tehlikesiyle karşı karşıya kalacak. Bu nedenle, şirketlerden bayramda da çalışmalarını talep ediyoruz.”

Ramazan Bayramı, bu yıl 20-22 Mart tarihleri arasında denk gelirken, hafta sonunun da Ramazan Bayramı’na dahil olması nedeniyle bayramda mesai yapacak işçiler alacakları ne kadar mesai ücreti alacağını araştırıyor. Bu kapsamda, 20-21-22 Mart tarihleri ise resmî tatil olurken, bu durumda 3,5 günlük tatil döneminde mesai yapacak çalışanlara ilişkin iş hukuku dikkate değer güvenceler sağlıyor.

İş hukukuna göre, çalışanların resmî tatillerde dinlenmesi esas olması nedeniyle resmi bayram gibi tatil günlerinde hiçbir çalışan çalışmaya zorlanamaz. Fakat çalışanlar, kendi rızaları dahilinde bayramda mesai yapabiliyor.

Ayrıca, iş sözleşmesinde bayramda mesai yapmaya ilişkin bir hükmün bulunmaması halinde işverenin çalışan onayını alması şartı aranıyor aranıyor. Bayram gibi resmî tatillerde çalışmayan bir kişi o günün ücretini tam alırken, mesai yapan çalışanlar ise normal ücretinin yanı sıra, bir günlük daha mesai ücreti kazanıyor. Başka bir ifadeyle, aynı gün içinde iki günlük kazanç sağlıyor.

ASGARİ ÜCRETLİYE BÜYÜK DESTEK

Fazla mesai hali bayramda normal mesai saatlerini geçmesi halinde çifte yevmiyenin yanında, saat başına yüzde 50 zamlı fazla mesai ücreti de ödeniyor. Bunun yanı sıra, söz konusu ödemeler Sosyal Güvenlik Kurumu matrahına eklendiği zaman uzun vadede emekli maaşına da olumlu katkı sunuyor.

Buna göre, aylık 60 bin lira gelir elde eden bir kişi, bayram boyunca çalışmaya devam etmesi halinde 7 bin liraya yakın mesai geliri sağlayarak o ay toplam 67 bin liraya kadar kazanç sağlayabiliyor. Asgari ücretli biri ise, brüt asgari ücretin 33 bin 030 lira olması nedeniyle bayram mesaisiyle toplam 37 bin 434 liraya kadar kazanç elde edebiliyor.

Uzmanlar, hiçbir işçinin bayramda çalıştırılmaya zorlanmaması gerektiğini ifade ederken, bayramda mesai yapacak kişilerin ise kısa vadede büyük kazançlar elde edebileceğini ifade ediyor.

Avrupa Orta Vadeli Hava Tahmin Merkezi (ECMWF) paylaştığı iklim modellerine göre, bu yıl Pasifik Okyanusu’nda sıra dışı güçlü bir El Niño meydana gelebilecek. Bu tip süper El Nino’ların 10-15 yılda bir gerçekleştiğini açıklayan uzmanlar, Türkiye’de de böyle bir olayın yaşanması halinde kavurucu sıcaklıkların etkili olabileceğini söyledi.

The Washington Post’un haberine göre El Niño, global hava düzenini büyük oranda değiştirirken, Güney Amerika’da aşırı yağış ve sel tehlikesini yükseltiyor. Aynı zamanda; Avustralya, Endonezya ve Afrika’nın bazı bölgelerinde kuraklığın daha etkili yaşanmasına neden olabilecek.

ABD’de ise batı bölgelerde daha sıcak ve kurak yazlar, güneydoğuda bölgesinde ise kış yağışlarının yükselmesi gibi etkilerin hissedilebileceği ifade edilirken, bu gibi olayların tropikal siklon aktivitesini ve iklim sisteminin genel dengesini de olumsuz etkileyerek global sıcaklıkların daha da artmasına yol açabileceği konuşuluyor.

UZMANLARDAN UYARI

Sözcü’nün haberine göre, Türkiye’de yaşanan tipik El Nino etkilerinin genel olarak Akdeniz havzasında hissedildiği belirtilirken, olası bir Süper El Niño’nun Türkiye’nin iklim sistemleri üzerinde daha güçlü ve olumsuz etkileri meydana gelmesine neden olabilecek.

Bu kapsamda uzmanlar, özellikle ilkbahar ve yaz mevsimlerinde kavurucu sıcaklıkların etkili olabileceğini ifade ederken, olası bir durumda özellikle çocuk, hamile ve yaşlıların günün en sıcak olduğu saatlerde evden dışarı çıkmamaları ve güneş ışığını çekecek renkte giysiler tercih etmemeleri gerektiğini vurguladı.